Dış Görev - İç Görev Uyuşmazlığı - İdare Hukuku Notları #4


DIŞ GÖREV- İÇ GÖREV UYUŞMAZLIĞI
Dış Görev Uyuşmazlığı
İdari yargıda açılması gereken bir dava adli yargıda açılırsa mahkeme “Görev yönünden dosyanın reddine” karar verir ve size bildirir. Bu karar size geldiğinde yapabileceğiniz şey; 30 gün içerisinde görevli yargı yeri olan idari yargı düzeni içerisinde dava açma hakkınız var.
Ancak ana kuralımız 60 gündür. Bir idari uyuşmazlığın 60 gün içerisinde dava edilmesi gerekir. Bunu kaçırırsanız “süre yönünden davanın reddine” kararı verilir.
Dış görev uyuşmazlığı iki şekilde ortaya çıkarı:
Olumsuz uyuşmazlık: İki farklı yargı düzenindeki mahkemenin ikisinin de görevsiz olduğunu iddia etmesidir.
Olumlu uyuşmazlık: İki farklı yargı düzenindeki mahkemenin ikisinin de kendisini görevli görmesidir.
İç Görev Uyuşmazlığı
Örnekle anlatılacak olursa; idare mahkemesinde açılması gereken bir dava direkt Danıştay’da açılırsa, idari yargı, iç görev uyuşmazlığı bakımından görevsiz olan mahkemeyi tespit ettiği durumda ret kararı vermekle yetinmez. Hem görevli hem yetkili idare mahkemesine o dosyayı gönderir.
İki idare mahkemesi de davaya kendilerinin bakmaması gerektiğini düşünürse;
-          Eğer iki idare mahkemesi aynı bölge idare mahkemesi çevresinde ise oradaki bölge idare mahkemesi dosyaya bakar ve karar verir.
-          Eğer ikisi ayrı bölge idare mahkemesi çevresinde yer alıyorsa bu sefer dosya direkt olarak Danıştay’a gider.
Sonuç olarak; dış görev uyuşmazlığında ret kararından sonra 30 gün içerisinde yargı süresinin canlandırılması gerekirken; iç görev uyuşmazlığında o süreci bizzat mahkemeler kendileri canlandırarak görevli ve yetkili mahkemeye dosyayı gönderirler.
YETKİ
Birçok idare mahkemesi var. Bu idare mahkemelerinden hangisi yetkilidir sorusunun cevabını aramaya çalışacağız.
İPTAL DAVASINDA YETKİ
İYUK 32. Madde (İdari davalarda genel yetki) - 1. Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.
Yani sizinle ilgili olarak üniversite rektörlüğü bir işlem yapsa, üniversitenin rektörlüğü İstanbul’da olduğu için siz bu kural gereğince İstanbul idare mahkemelerinde dava açabilirsiniz. Bu iptal davası ile ilgili yetki kuralıdır.
Fark ettiyseniz kamu tüzel kişinin bulunduğu yerdeki demiyor, idari merciin bulunduğu yerde diyor. Yani bizimle ilgili işlemi yapan nerede ise biz o davayı orada açıyoruz.
Bunun öngörülmesinin sebebi; idarenin hukuki anlamda da yaptığı işlemin hukuka uygun olup olmadığının denetlenebilmesi için sorumluluktan kaçmamasıdır. Örneğin; İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir taşra teşkilatıdır. İl Milli Eğitim Müdürlüğü bize bir işlem yaptığında ve biz işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesini istediğimizde, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki mahkemeye başvuracağız.
Genel kuralımız buydu fakat istisnaları da vardır. Bu istisnalar İYUK’ta gösterilmiştir.
Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki:
Madde 33 – 1. (Değişik: 5/4/1990 - 3622/12 md.) Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.
Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki:(1)
Madde 34 – (Değişik: 10/6/1994 - 4001/16 md.) 1. İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Taşınır mallara ilişkin davalarda yetki:
Madde 35 – (Değişik: 5/4/1990 - 3622/13 md.) Taşınır mallara ilişkin davalarda yetkili mahkeme, taşınır malın bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Sonuç olarak; ana kural işlemi yapan mercii nerede ise oradaki idare mahkemesidir. İstisnalarımız ise:
1)      Kamu görevlilerinin atama ve tayinlerine ilişkin işlemlere karşı kamu personelinin eski veya yeni görev yerindeki idare mahkemesinde,
2)      Taşınmazlara ilişkin bir işlem söz konusuysa taşınmazın bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde,
3)      Taşınırlara ilişkin bir işlem söz konusuysa taşınırın bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde
Dava açılır.
TAM YARGI DAVASINDA YETKİ (İYUK M.36)
İptal davası olmayan her dava tam yargı davasıdır. Genelde tam yargı davasında ortada bir zarar söz konusudur.

Tam yargı davalarında yetki:
Madde 36 – İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla:
a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili,
b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer,
c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer.
İdari mahkemesidir.
A bendi için; işlemden doğan bir zarar varsa işlemin tesis edildiği merciin bulunduğu yer yetkilidir.
B bendi için; direkt olarak bir eylem varsa, eylem nerede meydana geldiyse oradaki yer mahkemesinde açılır. Örneğin; belediyelerin çalışmaları sırasında çukurun üstünü kapatmayıp bırakması ve o çukura birinin düşüp zarar görmesi halinde idari eylem vardır. Bu durumda çukurun bulunduğu il neresi ise oradaki idare mahkemesinde davanın açılması söz konusu olur.

Etiketler: iç görev dış görev uyuşmazlığı, olumlu olumsuz uyuşmazlık,

Yorumlar