Zilyet Yardımcılığı - Eşya Hukuku #8


Zilyet yardımcısı: Bir eşyayı zilyetlik iradesi ile değil de, asıl zilyede hizmet etmek amacıyla elinde bulunduran kişidir. Zilyet değil, zilyetlik iradesi yok ve zilyetliğe bağlanan sonuçlardan yararlanamaz. Zilyet yardımcısının eşyayı fiili hâkimiyetinde bulundurma konusunda ayni ya da kişisel bir hakkı yoktur. O, eşya üzerindeki fiili hâkimiyeti zilyet adına ve onun talimatına uygun olarak kullanır. Ancak çalıştığı yerde geniş yetkileri ve karar verme inisiyatifi olan kişiye de zilyet yardımcısı denilemez.
Örn: Evde temizlikçi bayan, evdeki süpürgeyi kullanırken zilyet yardımcısıdır.
Zilyet - Zilyet Yardımcısı nasıl belirlenir?
·      Kimin menfaatine kullandığına bakarız.
·      Karar verme ve davranış biçimine bakabiliriz (karar verme olanağı varsa zilyettir).
·      Eşya üzerinde ne kadar hâkim olduğu ve kullanma serbestîsine bakarız.
Zilyet - Zilyet Yardımcısı Ayrımının Sonuçları
·      Zilyetliğe bağlanan sonuçlar zilyet yardımcısı şahsında doğmaz.
·      Zilyet yardımcısı üstün hak karinesinden yararlanamaz. Bu durumda taşınır davası açamaz.
·      Zilyet yardımcısı zilyetliği koruma yollarından yararlanamaz. Kuvvet kullanma hakkına sahip değildir. Sadece meşru savunma halinden kaynaklanan haklarını kullanabilir.
·      Zilyet yardımcısı hiçbir zaman emin sıfatıyla zilyet değildir. Bu nedenle iyi niyetli üçüncü kişilerin, zilyet yardımcısından ayni hak kazanması söz konusu değildir. Örneğin hizmetçi, evinizdeki süpürgeyi üçüncü kişiye satarsa üçüncü kişinin kazanımı korunmazdı.
·      Ceza hukuku açısından; zilyet yardımcısı malikin iradesi dışında eşya üzerinde tasarrufta bulunursa hırsızlık suçunu işlemiş olur. Zilyet olsaydı güvenin kötüye kullanılması suçu olurdu.

Yorumlar